Historia e gjeneralit Ratko Mlladiç, masakrat e kasapit të Ballkanit…!

747

  “Janë krimet e kryera nga më të neveritshëm që ka parë ndonjëherë njerëzimi, duke përfshirë gjenocidin dhe shfarosjen si një krim kundër njerëzimit”, përfundoi presidenti i Gjykatës Ndërkombëtare Penale në leximin e vendimit mbi masakrën e ish-Jugosllavisë.

Gjenerali Mlladiç nuk mund të shmangte lidhjet e përjetshme me krimet e tij masive në Luftën e Bosnjës, kur u kthye në një engjëll i së keqes duke kryer spastrime etnike dhe masakra. Masakra e Srebrenicës ishte episodi më i keq i vrasjes masive pas Luftës së Dytë Botërore, duke e bërë këtë “kasap të Ballkanit” vrasësin e gjakosur të të huajve.

Mizoritë më të mëdha që ndodhën gjatë Luftës së Bosnjës sollën nënshkrimin e zymtë të gjeneralit serb boshnjak,  një luftë trevjeçare (1992-1995) që lanë pas më shumë se 100,000 të vdekur dhe 2,2 milionë refugjatë. Nuk ishte vetëm Srebrenica, por edhe rrethimi i Sarajevës, spastrimi etnik i Kroacisë në qytete dhe fshatra, shfarosja e elementit musliman. Ajo që gjenerali i lig i Bosnjës bënë në ato tre vjet ishte i tillë që e bënin atë të ngrihej pas përfundimit të luftës. Pavarësisht se ishte një hero, një patriot i papërvojë, por edhe një mbrojtës i popullit të tij për një pjesë të mirë të mbështetësve të tij, Mlladiç i kaloi 16 vitet e tjera të fshehura. Pas padisë të Gjykatës Ndërkombëtar për ish Jugosllavinë në vitin 1995.

Fundi i kasapit do të vinte në gjyqin e tij të fundit kur vendimi do të fliste për një “ndërmarrje të përbashkët kriminale” që synonte persekutimin e serbëve jo-boshnjakë. 74-vjeçari i arratisur Mladiç u ngrit dhe bërtiti “gënjeshtra, gënjeshtra, të gjitha gënjeshtrat”, por tani Historia më në fund e ka gjykuar atë …

Ratko Mlladiç lindi më 12 mars 1943 në Kalinovik, Bosnje dhe Herzegovinë, si një nga tre fëmijët e një partizani jugosllav. Babai luftoi për përmbysjen e qeverisë naziste dhe u vra në ditëlindjen e tretë të Ratko-s. Duke përfunduar filloren, Mlladiç largohet nga shkolla dhe merr një vend pune në një fabrikë konservimi të Sarajevës. Kur ishte 18 vjeç, hyri në Shkollën Industriale Ushtarake dhe kaloi pas një Akademie Ushtarake. Kur u diplomua në shtator 1965, u bashkua me një oficer të ri në ushtrinë jugosllave.

Në misionin e tij të parë në Shkup në nëntor të atij viti, ai ishte ushtari më i ri në ekipin e tij. Ai ishte i aftë në detyrat e tij dhe promovimet po binin. Nga një toger i ri në prill 1968, ai arriti të drejtojë një trupë në vitin 1970, një batalion në vitin 1974 dhe pastaj një brigadë të tërë.

Pasi kalon nëpër disa shkolla të tjera të luftës, të cilat përfundojnë shumë mirë, ai do të shkojë tek Sekretari i Përgjithshëm në gusht të vitit 1986 me gradën gjeneral. Në janar 1989, ai vendosi komandant ushtarak në Shkup dhe më 14 janar 1991 do të promovohej përsëri si zëvendësshef i ushtarakëve në Prishtinë, Kosovë këtë herë. Në kohë për armiqësitë e para midis serbëve dhe shqiptarëve në rajon …

Lufta ne Bosnje

Mlladiç kishte luftuar tashmë si kolonel i ushtrisë jugosllave kundër forcave separatiste kroate dhe kishte reputacionin e një ushtrie budallallëku për ta ndjekur atë. Njerëzit e tij gjithmonë e panë atë në vijën e frontit duke udhëhequr misionet personalisht dhe duke e respektuar atë për një kohë të pacaktuar. Ai është vendosur në krye të Ushtrisë së 9-të dhe është dërguar kundër forcave kroate në Knin. Në tetor të të njëjtit vit ai u promovua përsëri dhe u hodh në betejat me separatistët kroatë, duke u përpjekur për të shkurtuar Dalmaci nga pjesa tjetër e Kroacisë. Më 2 maj 1992, një muaj pas shpalljes së pavarësisë së Bosnje dhe Herzegovinës, Mlladiç dhe gjeneralët e tij rrethuan Sarajevën, duke e zhveshur atë nga pjesa tjetër e botës. Edhe uji dhe energjia elektrike u prenë. Ky do të ishte akti i parë i rrethimit gati katërvjeçar të Sarajevës (5 prill 1992 deri më 29 shkurt 1996), 1,425 ditë nga të cilat e transformojnë atë në rrethimin më të gjatë të luftës moderne. Një vit më shumë edhe nga rrethimi i Leningradit!,

Qyteti u bombardua vazhdimisht dhe snajperët bënë pjesën tjetër, duke vrarë, plagosur dhe terrorizuar mijëra banorë. Në 10,000, llogaritet numri i te vdekurve nga rrethimi i Sarajevës. Kur ushtria e Bosnjës u themelua më 12 maj 1992, pas tërheqjes së Bosnjes nga Jugosllavia, Mlladiç mori postin e tij, një post që zgjati deri në dhjetor 1996. Ai tani kishte 80,000 ushtarë në fushën e tij të përgjegjësisë, një forcë që do të lejonte atë të shkelte “zonat e sigurisë” të OKB-së, duke kërkuar strehim nga bombardimet e NATO-s…

Masakra më e tmershme pas Luftës së Dytë Botërore

Rreth 7,000-8,000 muslimanë të Bosnjës, burra dhe djem, u therën nga serbët boshnjakë të Mlladiç në martirizimin e Srebrenicës në korrik 1995, ndërsa 20,000 vetë u dëbuan në pastërtinë etnike që kërkoi Mlladiç dhe lidershipi politik i ditës së ardhshme të Bosnjës. Kjo masakër, vrasja më e keqe në masë që ka parë Evropa pas luftës naziste, u dëgjua në skajet e botës perëndimore, e cila urdhëroi urgjentisht për përfundimin e luftimeve trevjeçare në Bosnje. Natyrisht, kjo do të linte shenja të thella për grupet etnike boshnjake dhe do të minonte çdo përpjekje për t’i pajtuar ato.

Gjykata Ndërkombëtar për ish Jugosllavinë ka dhënë mijëra vrasje dhe gjenocid. Mlladiç dhe shokët e tij parashikuan një Bosnjë raciste dhe etnike homogjene, dhe ishin gati të tërhiqnin ëndrrën nga mesi.

Në kohën që serbboshnjakë kishin mbyllur Srebrenicën që nga marsi i vitit 1995, në bashkëpunim të ngushtë me Radovan Karaxhiçin dhe që nga maji ata kishin imponuar një embargo universale, urdhri përfundimtar ishte dhënë në fund të qershorit. Që prej 6 korrikut, forcat e Mlladiç kanë filluar të djegin shtëpitë në fshatrat përreth, duke detyruar boshnjakët të ikin nga shtëpitë e tyre dhe 200 forca hollandezë të OKB të dorëzohen.

Më 11 korrik, Ratko ecën nëpër rrugët e Srebrenicës dhe thotë në një mesazh të regjistruar një gazetari serb: “Ne ia japim këtë qytet kombit serb … Ka ardhur koha për t’u hakmarrë nga muslimanët”. Atë natë, rreth 10,000 boshnjakë u dërguan në pyje rreth qytetit me premtime të rreme për sigurinë e tyre. Masakra ishte e gjerë.

Ata që nuk u ekzekutuan u ngarkuan në autobusë (disa kishin ardhur nga Serbia) dhe u dërguan në zonat që ende mbahen nga boshnjakët. Disa u ekzekutuan në ditët e ardhshme, pesëdhjetë kilometra në veri të Srebrenicës, në kufirin me Serbinë. Masakrat vazhduan të paktën deri më 16 korrik dhe u zhvilluan në fusha futbolli dhe madje edhe shkolla dhe qendra kulturore. Kufomat zakonisht ishin të pranguara dhe disa prej tyre kishin shenja të gjymtimit dhe torturës. Bosnja dhe Hercegovina lëshoi në 2004 një dewklaratë zyrtare për “krimet e tmerrshme” në Srebrenicë, duke adresuar 7,800 vrarë dhe 40,000 të zhvendosur …

Më 4 gusht 1995, nga frika e hakmarrjes së forcave kroate që ankoruan rajonin serb në qendrën e vendit, Radovan Karaxhiç njoftoi heqjen e trupave të Mlladiç nga posti i tij. Karaxhiç e akuzoi atë për humbjen e dy pozicioneve strategjike serbe në Bosnjën perëndimore, një alibi për të marrë përsipër komandën e trupave. Mlladiç ishte “këshilltari i tij strategjik” i tij, por nuk pranoi të largohej në heshtje. Tani ai tha se kishte mbështetjen e ushtrisë serbe të Bosnjës dhe të popullit, duke tërhequr ish-partnerit të tij, i cili tani e quajti atë “i çmendur”. Por ai nuk mund ta rrëzonte, sepse ai me të vërtetë i pëlqente respektin për ushtarët e tij.Vetëm më 8 nëntor 1996 ai do të privohej nga të gjitha zyrat e tij, me vullnetin e Presidentit të Republikës së Bosnjës dhe Hercegovinës. Megjithatë, ai vazhdoi të merrte pensionin e tij deri në nëntor 2005. Disa besonin se njerëzit do të harronin njeriun që udhëhoqi fushatën e ndezur për të thyer Bosnjen dhe për të konsoliduar Republikën Serbe Serbe të Bosnjës.

Kur ish-presidenti jugosllav, Sllobodan Millosheviç, u arrestua në vitin 2001, gjurmët e Mlladiç u humbën misteriozisht. Rastësisht, një dramë familjare u zbulua në vitin 1994 në shtëpinë e tij, në mes të Luftës së Bosnjës, kur vajza e tij Anna u dashurua me një mjek aktivist i cili e konsideronte patriarkun e ardhshëm të kriminelit të luftës.

Martesa nuk do të ndodhte nëse vajza nuk e qortonte babanë. Dhe kështu, në shkurt të vitit 1994, duke vazhduar midis dilemës, Anna bëri vetëvrasje pas një nate familjare. Ajo mori revolverin e babait dhe bëri vetbrasje. Në korrik 1995, Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë e ish-Jugosllavisë e akuzoi atë për genocid dhe krime kundër njerëzimit, si dhe për pastrimin etnik të muslimanëve boshnjakë dhe kroatëve të Bosnjes.Mlladiç iku në Beograd për t’i shpëtuar dënimit dhe as nuk u fsheh aspak. Ai kishte mbrojtjen e Millosheviqit dhe u shfaq i pashqetësuar publikisht, megjithëse ai do ta humbiste atë më 2001, kur Millosheviçi u ekstradua në Hagë për gjykim. Ishte atëherë se gjurmët e gjeneralëve u zhdukën, por ishte një sekret i zakonshëm që ai jetoi pranë Sarajevës si nr. 1 i kërkuar evropian.

Në maj të vitit 2010, djali i tij u përpoq zyrtarisht ta deklaronte atë të vdekur. Një vit më vonë, më 26 maj 2011, Presidenti serb Boris Tadiç njoftoi se policia sekrete serbe e kishte kapur atë në një fshat (Lazarevë), rreth 80 kilometra në veri të Beogradit. Zyrtarët e policisë sekrete në Ministrinë e Punëve të Brendshme të cilët e gjetën atë në një shtëpi në fermë nuk e njohën atë, megjithëse i mirëpriti hipokrizinë: “Ju e gjetët atë që kërkoni”, tha ai me përbuzje. Arrestimi i tij provokoi reagime të ashpra nga mijëra serbë, të cilët vazhdojnë ta konsiderojnë atë si një hero dhe patriot.

Kjo është arsyeja pse ai nuk mund të ishte tradhtuar nga askush, pavarësisht nga 5 milion dollarë që ai kishte tërhequr. Dhe tani dihet se ai pa dyshim ka udhëtuar nga një strehim ushtarak në një tjetër, i shoqëruar nga një kaskadë e personelit të shërbimit dhe njerëzve të sigurisë, ndërkohë që ai ishte i kërkuari numër 1…

Pak ditë më vonë ai çohet në Hagë, ku gjyqi i tij i krimit filloi në maj 2012. Kohët e fundit, ai u gjet fajtor për 10 nga 11 akuzat e tij dhe u dënua me burgim të përjetshëm

Tashmë në vitin 2002, ai ishte arrestuar zyrtarisht nga ushtria, edhe pse ai gëzonte një respekt të madh për një pjesë të botës që me sa duket e kishte fshehur për shumë vite nga autoritetet. Siç tha Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë, Mlladiç ishte orkestratori i brutaleve më të këqija të kryera në Evropë që nga koha naziste. I ashtuquajturi “kasap i Ballkanit”, ish komandanti i forcave serbe boshnjake, u dënua nga drejtësia ndërkombëtare me burgim të përjetshëm për gjenocid, krime kundër njerëzimit dhe krime lufte. Komisioneri i Lartë i Kombeve të Bashkuara për të Drejtat e Njeriut gjithashtu e përshkroi atë si “një vepër të keqe”