Shkencëtarët japin alarmin: Nxehtesia me e madhe do të jetë periudha 2018-22

146

Nëse kjo verë ishte veçanërisht e nxehtë, e njëjta do të ishte e ardhmja, pasi e gjithë periudha 2018-22 do të jete “anomali e nxehtë” me një probabilitet shumë më të lartë të temperaturave ekstreme, siç parashikohen nga shkencëtarët evropianë.

Studiuesit nga Franca (CNRS), Instituti Mbretëror i Meteorologjisë ne Holande, Universiteti i Southampton, ne Mbretërine e Bashkuar kryesuar nga Florian Sevelec i Universitetit Francez të Brestit, publikuan ne botimin në Nature Communications, dhane një model të ri parashikimi statistikor për temperaturat mesatare globale në tokë dhe në det.

Modeli i ri i PROCAST-it merr në konsideratë faktorë të ndryshëm si vlerësimet e emetimeve të ardhshme të “gazrave serrë” dhe përqendrimet e ardhshme të aerosoleve në atmosferë, bazuar në skenarë të ndryshëm socio-ekonomikë, si dhe luhatje fizike shumë më të paparashikueshme dhe kaotike te nxehtesise ne Tokë.

Studiuesit parashikojnë nga 2022 dhe madje edhe më tej, se një rritje graduale e temperaturës do të rezultojë në një rritje (deri në 400%) të probabilitetit të temperaturave jashtëzakonisht të larta në pjesë të ndryshme të globit. Anasjelltas, në të njëjtën kohë, vlerësohet probabiliteti i ulët i temperaturave ekstreme të ulëta.

Ngrohja globale, një katalizator për zjarret në pyje

 Nga Portugalia në Kaliforni, zjarret e mëdha shkatërrojnë qindra mijëra hektarë pyje. Fenomeni pritet të përkeqësohet me ngrohjen globale, paralajmërojnë shkencëtarët

Faktorë të tjerë si keqmenaxhimi i pyjeve ose ndërtimi i shtëpive pranë pyjeve e përforcojnë këtë fenomen. “Pacienti ishte tashmë i sëmurë,” thotë David Bowman, profesor në Universitetin Tasmanian në Australi dhe një ekspert i zjarrit në pyll. “Por ndryshimi i klimës është përshpejtues”.

Kushtet ideale për zjarr

Kushtet që favorizojnë një zjarr pyjor janë moti i nxehtë dhe i thatë me erëra të forta. Prandaj nuk është për t’u habitur që zonat e prekura nga zjarret janë ato në të cilat temperatura dhe thatësia janë në rritje për shkak të ngrohjes globale.

Ndryshimi i klimës, përveç atmosferës së tij më të thatë dhe më të ngrohtë, krijon ekosisteme më të ndezshme, duke rritur normat e avullimit dhe frekuencën e thatësirës”, shpjegon Christopher Williams i Universitetit Clark në Massachusetts. Jugu i Francës dhe Portugalisë kanë përjetuar gjatë 20 viteve të fundit disa incidente të thatësirës që ndodhën një herë në shekullin e kaluar.

Më shumë karburant

Këto vite të thatësirës ekstreme apo të vazhdueshme, që është shumë më tepër se në të kaluarën, krijojnë biomasa tepër të thatë,” me pemë dhe shkurre të vdekura “, tha Michelle Venere, inxhinier-studiues në Institutin Kombëtar të Kërkimit në Shkencë dhe Teknologji për Mjedisi dhe Bujqësia (Irstea). “Është një karburant ideal.”

Thatësira më e gjatë

Në rajonet të hemisferës veriore, periudha e zjarreve ishte tradicionalisht e kufizuar në korrik dhe gusht. Sot ajo mund të shkojë nga qershori deri në tetor në pellgun e Mesdheut. Në Kaliforni, ekspertët vlerësojnë se zjarret në pyje tani mund të shpërthejnë gjatë gjithë vitit.

 Rryma e ajrit të nxehtë

Kushtet meteorologjike në Amerikën e Veriut dhe Euroazinë janë shumë të varura nga rrjedhat jet të krijuara nga ndryshimi në temperaturën midis rajoneve polare dhe rajoneve ekuadoriane. Por ngrohja globale, me rritje të temperaturës së Arktikut, dobëson këto rryma.

Zjarret me ashpërsi më të madhe

 Ndryshimi i klimës rrit probabilitetin e zjarrit të pyjeve dhe ashpërsinë e saj. Nëse zjarret bëhen shumë pjellore, siç është rasti në Kaliforni sot, dhe siç e pamë në Greqi disa javë më parë, nuk ka masa që mund t’i ndalojnë menjëherë, “thotë Flamingo.” Është sikur të pështysh per te fikur një zjarr  “thotë ai.

Një rreth vicioz

Pyjet janë rezervuarë gjigantë të qymyrit, të cilat i ruajnë pothuajse 45% në shkallë globale. Kur djegin, një pjesë e karbonit lirohet në atmosferë, duke kontribuar kështu në ndryshimin e klimës.

Nxehtësia, thatësira, zjarret: ndryshimet klimatike tregojnë të ardhmen e Europës

 Vala e nxehtësisë që ndikon në zona të mëdha të Evropës këtë verë do të jetë një fenomen më i shpeshtë se në të kaluarën, shkruan faqja evropiane e EUobserver. Sot, në shumë vende evropiane, temperatura pritet të tejkalojë 30 gradë Celsius. Zjarret vazhdojnë të godasin Portugalinë, ndërsa qeveria greke zëvendësoi kreun e policisë dhe ate te zjarrfikësit. Një studim tjetër i vitit të kaluar tregon se ngjarjet ekstreme të motit mund të ndodhin shumë më shpesh. Në Evropë, çdo vit, 5% e evropianëve duhet të merren me mot të skajshëm, valë ngrohje, vërshime dhe thatësira”, tha Jean Jouzel, zëvendëskryetar i Panelit Ndërkombëtar mbi Ndryshimet Klimatike (IPCC) Organi shkencor i Kombeve të Bashkuara mbi klimën.

Per vendin tone lind pyetja: Sa te mbrojtur jemi dhe cila eshte strategjia e shtetit ne rast zjarri?