MEDIA GREKE : SA AFER ESHTE SHQIPERIA ME BASHKIMIN EVROPIAN – ÇFARE DO TË NDRYSHOJË PËR GREQINË?

Progresi i negociatave, sfidat e sundimit të ligjit dhe interesat greke

Shqipëria ka hyrë në një fazë të re në udhëtimin e saj evropian. Pyetja nuk është më vetëm se kur do të hapet kapitulli i ardhshëm i negociatave, por sa shpejt mund të përfundojë ndryshimet e nevojshme për të mbyllur gjithçka. Për Greqinë, ky ndryshim është veçanërisht i rëndësishëm, pasi një anëtarësim i mundshëm do të ndikonte në ekonominë kufitare, bizneset, punëtorët dhe mënyrën se si Athina pretendon garanci për pakicën greke.

Shqipëria është më afër BE-së, por distanca e mbetur nuk matet vetëm me data. Ajo matet me zbatimin e ligjeve, besueshmërinë e institucioneve dhe pëlqimin përfundimtar të shteteve që do të thirren ta mirëpresin atë.

Mbyllja e kapitujve të tjerë

Sipas Këshillit të BE-së, Shqipëria ka hapur të 33 kapitujt negociues që bien nën gjashtë grupet tematike. Megjithatë, deri më 10 nëntor 2026, ajo ka mbyllur përkohësisht katër prej tyre, shkencën dhe kërkimin, arsimin dhe kulturën, marrëdhëniet me jashtë dhe politikën e ndërmarrjeve dhe industrisë. Kjo e fundit u mbyll vetëm më 13 tetor.

Hapja lejon që negociatat të vazhdojnë në një sektor. Mbyllja e përkohshme do të thotë që kushtet përkatëse janë përmbushur, me mundësinë e rishikimit deri në marrëveshjen e përgjithshme. Prandaj, progresi është i konsiderueshëm, por nuk barazohet me përfundimin e përgatitjes.

Edhe “katër nga 33” nuk përkthehet në një përqindje gatishmërie; kapitujt kanë nivele të ndryshme vështirësie dhe peshe politike.Udhërrëfyesi i paraqitur nga Komisioni Evropian më 4 nëntor përcakton ambicien e autoriteteve shqiptare për të përfunduar negociatat deri në fund të vitit 2027. Megjithatë, ai sqaron se orari tregues varet nga reformat dhe nuk paragjykon rezultatin e procesit.

Përfundimi i negociatave nuk është një datë për anëtarësim.

Kjo pasohet nga traktati i anëtarësimit, miratimi unanim nga Këshilli, pëlqimi i Parlamentit Evropian dhe sanksionet nga të gjitha Shtetet Anëtare dhe vendi kandidat.

Prandaj, një parashikim i sigurt nuk mund të bazohet vetëm në afatin kohor të Tiranës. Ai gjithashtu duhet të përgjigjet nëse reformat mund të përfundojnë në kohë dhe nëse do të sigurohen të gjitha miratimet politike.

Testi pas fotove diplomatike

Raporti i Komisionit për vitin 2026 pranon progresin në luftën kundër korrupsionit dhe rezultatet pozitive të strukturës speciale SPAK. Në të njëjtën kohë, ai bën thirrje për më shumë dënime përfundimtare, veçanërisht në rastet e profilit të lartë. Ai gjithashtu vëren probleme me pavarësinë e medias dhe mbrojtjen efektive të pronës. Këtu qëndron ana e vështirë e negociatave. Miratimi i një ligji mund të bëhet shpejt. Demonstrimi se ai zbatohet vazhdimisht, edhe kur preken interesa të fuqishme, kërkon kohë.

Grupi i çështjeve themelore hapet i pari dhe mbyllet i fundit, duke përcaktuar ritmin e përgjithshëm. Prandaj, për Edi Ramën, rruga evropiane ofron kapital politik, por gjithashtu krijon detyrime specifike që do të vlerësohen përtej njoftimeve qeveritare.

Minoriteti grek dhe prona

Për Athinën, të drejtat e pakicës greke janë një kriter qendror për përparimin e Shqipërisë. George Gerapetritis, në një përgjigje parlamentare më 17 qershor 2026, e lidhi progresin dhe mbylljen e kapitujve me rezultate të prekshme në respektimin e të drejtave të pronës. Interesi grek është të transformojë angazhimet në mbrojtje që funksionon në praktikë, me tituj të sigurt pronësie, procedura të besueshme administrative dhe mbrojtje efektive gjyqësore.

Procesi i anëtarësimit i jep Greqisë një levë negociuese, pasi anëtarësimi përfundimtar kërkon pëlqimin e saj. Megjithatë, përdorimi i tij kërkon kërkesa të qarta dhe rezultate të matshme. Vetëm anëtarësimi nuk do të zgjidhë automatikisht çdo çështje të pazgjidhur pronësie.

Më shumë mundësi për bizneset dhe konkurrencën

Shqipëria nuk po pret anëtarësimin për t’u lidhur ekonomikisht me Evropën. Korniza tregtare e BE-së tashmë u ofron pothuajse të gjitha produkteve me origjinë nga Ballkani Perëndimor akses pa taksa në tregun evropian, sipas kushteve të përcaktuara.

Vlera e shtuar e anëtarësimit do të ishte, pra, një pjesëmarrje më e gjerë në tregun e vetëm dhe në bashkimin doganor, rregulla të përbashkëta dhe parashikueshmëri më e madhe institucionale.

Për bizneset greke kjo mund të lehtësojë investimet, transportin dhe bashkëpunimin. Për rajonet kufitare mund të forcojë lidhjet ekonomike.

Megjithatë, përfitimet nuk do të ndahen automatikisht. Qasja më e lehtë do të shqetësojë bizneset nga e gjithë BE-ja, duke rritur konkurrencën. Afërsia gjeografike ofron një avantazh për Greqinë; shfrytëzimi i saj kërkon infrastrukturë dhe planifikim biznesi.

Çfarë do të ndryshojë për punëtorët dhe kufijtë

Perspektiva e shtetësisë evropiane është me rëndësi të veçantë për shqiptarët që jetojnë dhe punojnë në Greqi dhe që mbajnë shtetësinë shqiptare. Lëvizja e lirë është e lidhur me të drejtat për të punuar dhe banuar, sipas kushteve të ligjit evropian. Megjithatë, traktatet e anëtarësimit mund të parashikojnë kufizime kalimtare për aksesin në punë. Kushtet specifike për Shqipërinë mbeten për t’u rënë dakord.

Mundësia e lëvizjes gjithashtu mund të intensifikojë konkurrencën midis vendeve evropiane për punëtorët. Nuk ka arsye të supozohet se Greqia do të jetë destinacioni i tyre ekskluziv. Anëtarësimi nuk do të thotë automatikisht heqjen e kontrolleve kufitare ose miratimin e euros. Heqja e kontrolleve brenda kornizës së Shengenit kërkon një vlerësim dhe vendim të veçantë. Pjesëmarrja në euro supozon përmbushjen e kritereve ekonomike dhe ligjore.

Rastet e vërteta për Greqinë

Mbështetja greke për perspektivën evropiane të Shqipërisë ka kuptim strategjik, pasi një fqinj që zbaton rregulla të përbashkëta mund të ofrojë parashikueshmëri më të madhe në marrëdhëniet dypalëshe dhe më shumë mundësi për bashkëpunim.

Kjo nuk eliminon mosmarrëveshjet dhe as nuk garanton në vetvete zgjidhjen e tyre. Por krijon një kornizë në të cilën angazhimet mund të monitorohen institucionalisht.

Shqipëria ka bërë përparim të mjaftueshëm për ta bërë pranimin një plan konkret politik dhe negociues. Mbetet të provohet se shpejtësia shoqërohet me ndryshime të qëndrueshme. Për Greqinë, gjëja thelbësore është të lidhë këtë rrugë me të drejta të garantuara dhe përfitime praktike, ndërsa kushtet e pjesëmarrjes janë ende duke u formësuar.

Burimi: Newsbeast